Yaşanan her bayan cinayeti, toplum vicdanında derin bir iz bırakıyor. Geçen ay 40 bayan öldürülürken Bahar Aksu’nun Şişli’de sokak ortasında eski eşi tarafından katledilmesi de bayan cinayetleri zincirine yeni bir halka olarak eklendi. Bu cinayetler, eski eş ya da sevgilinin, sapkın bir takıntıyla, uzaklaştırma kararı, isimli denetim hatta tutukluluğa karşın bayanların peşlerini bırakmadıklarını ortaya çıkarıyor.
Örnek çok
Cinayetler ve akınlar ile birlikte; infaz indirimi, kontrollü özgürlük, kaideli tahliye üzere uygulamalar da tartışılırken CHP Genel Başkanı Özgür Özel’e yönelik saldırıyı gerçekleştiren Selçuk Tengioğlu’nun da iki çocuğunu öldürüp kontrollü hürlük kapsamında cezaevinden çıktığı açıklanmıştı. Benzeri biçimde, 2004 yılında eşini öldüren Ümit Yapıcıoğlu, pandemi sonrası özgür kaldıktan sonra bu sefer yengesi ve yeğenini öldürdü. Manisa’da iki eşini öldüren Necati Akpınar, tahliye sonrası da birlikte yaşadığı bayanı öldürürken, Mardin’de Abdulkadir Pulent, tahliye edildikten sonra eşini katletti.
Sıkı takip gerek
Hukukçular ağır kabahatlerden karar giymiş şahısların infaz indirimlerinden yararlandırılması halinde daha sıkı bir kontrol ve takip sistemi gerektiğine dikkat çekiyor. Zayıf kontrol düzenekleri, bireylerin tekrar hata işlemelerinin önüne geçemiyor. İnfaz indirimlerinin kapsamının daraltılması, kaideli tahliyelerde önemli risk tahlilleri yapılması ve aktif bir izleme sistemi kurulması gerektiği belirtiliyor.
CHP lideri Özel’e saldıran Selçuk Tengioğlu’nun iki çocuğunu öldürdüğü ortaya çıkmıştı.
Sistem nasıl?
Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden Prof. Dr. Mahmut Koca, Milliyet’e şu değerlendirmelerde bulundu:
Oranlar değişti
“Mahkum olan bireyler, cezanın tamamını içeride çekmiyor. Buna şartlı salıverilme ya da kuralla salıverilme diyoruz. Yani kişi cezasının bir kısmını infaz kurumunda geçirip kalanını toplum içinde infaz ediyor. 2005 öncesinde müddetli mahpus cezalarında mahkumlar, cezanın 5’te 2’sini içeride geçirip çıkabiliyordu. 2005 sonrası bu oran 3’te 2’ye çıkarıldı. 2020’de yapılan değişiklikle bu oran yarıya, yani 1/2’ye indirildi; kimi cürümler hariç. Ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezalarında müddet 30 yıl, müebbet mahpuslarda 24 yıl.”
Rapor hazırlanıyor
“2012’de Ceza İnfaz Kanunu’na eklenen 105/A unsuruyla, şartlı salıverilmesine bir yıl kalan mahkumlar kontrollü hürlük önlemiyle daha erken özgür bırakılabiliyor. Ancak içeride geçirilen mühlet tek başına kâfi değil. Kişinin yeterli halli olması gerekiyor. Uygun halliliği cezaevlerindeki müşahede ve kontrol şuraları belirliyor. Bu şuralar kişinin toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığını kıymetlendiriyor, raporları infaz yargıcına gönderiyor ve karar bu raporlara dayanarak veriliyor.”
Serbest kalsalar da yükümlülükleri var
Prof. Dr. Mahmut Koca, hür bırakılan şahıslar kendi haline bırakılmadığını belirterek şunları kaydetti: “Denetimli Hürlük Müdürlükleri onlara çeşitli yükümlülükler getiriyor: Aşikâr yerlere gitmeme, makul bir bölgeden ayrılmama, kamuya faydalı işte çalışma üzere. Maksat, bu bireylerin toplumla sağlıklı formda bütünleşmesini sağlamak ve tekrar hata işlemelerini önlemek. Şartlı salıverilen şahısların ne kadarı tekrar cürüm işleyip dönüyor, kontrollü özgürlükte yükümlülükler ne kadar yerine getiriliyor, infaz sonrası kontroller ne kadar tesirli bilmiyoruz. Bu eksiklik nedeniyle sistemsel bir sorun var mı, yok mu, ne kadar aksıyor net formda söyleyemiyoruz.”
