Afgan çocuk gelin içindeki sesi susturamadı! Kaçışı dünya şampiyonluğu getirdi
Derleyen: Gonca Kocabaş / Milliyet.com.tr – Roya Karimi, şimdi çocuk sayılacak bir yaşta, 15’inde zorla evlendirildi. Gençliğinin en üretken yıllarını, kendi iradesi dışında alınmış kararlarla geçirmek zorunda kaldı. Eğitim hakkı elinden alındı, hayalleri, şimdi şekillenmeden bastırıldı. Fakat Roya, tüm bu baskılar altında dahi içindeki sesi susturmadı. Taliban’ın iktidara gelmeden evvel Afganistan’da yaşadığı hayat, onun için tatmin edici değildi. Karimi’nin omurundaki dönüm noktası, ailesiyle birlikte Afganistan’dan Norveç’e kaçışı oldu. Kocasını terk edip Afganistan’dan kaçmasının akabinde attığı adımları atmak birçok bayan için zordu. Roya, Norveç’e vardığı andan itibaren hayata başlamak zorundaydı, insanların kültürlerini ve lisanlarını öğrenmeliydi. Annesi ve küçük oğluyla birlikte yeni bir ülkede sıfırdan bir hayat kurmak için yola çıkan Karimi, hemşirelik eğitiminin akabinde, birinci etapta Oslo’da bir hastanede hemşire olarak çalıştı. Dilini bilmediği, kültürüne yabancı olduğu bir ülkede ayakta kalmak için verdiği gayret, onun ne kadar güçlü ve kararlı bir birey olduğunu gösterdi.
’12 YAŞ ALTINDAKİ KIZLAR OKULA GİDEMİYOR’
Norveç’teki birinci günlerinde tüm istikrarları kurmak, onun için çok güç oldu. Fakat eforları sonunda karşılığını verdi. Roya’nın beden geliştirme sporuyla tanışması, hayatında bir dönüm noktası oldu. Spor salonlarına gitmek yalnızca fizikî idmanla ilgili değildi, tıpkı vakitte özgüvenini tekrar inşa etmenin ve ferdî kimliğini yine tanımlamanın bir yoluydu. Norveç’te hayatını tertibe koymaya çalışırken sporla tanışan Karimi, birinci kere bir spor salonuna adım attığında şimdi bu alanın onun için ne kadar büyük bir kapı aralayacağını bilmiyordu. Beden geliştirme, onun için sırf fizikî bir dönüşümden çok, ruhsal olarak da kendi vücuduna ve benliğine yine kavuşmanın yoluydu. Kendi tabiriyle spor salonundaki her idman, Afganistan’daki bayanların sesi olmak için attığı bir çığlıktı. “Spor yaparken yalnızca kaslarımı değil, özgüvenimi de inşa ediyordum” diyen Karimi, kısa müddette bu alanda profesyonelleşti. Beslenme ve sıhhat koçluğu üzerine eğitim aldı, idmanlarını bilimsel temellere dayandırdı ve sahnede uzunluk göstermeye başladı.
Roya Karimi, 2025 yılında Avrupa Beden Geliştirme Şampiyonası’nda birincilik elde ederek büyük bir muvaffakiyete imza attı. Bu sadece bir spor galibiyeti değil, ataerkil yapılarla örülü bir geçmişe karşı kazanılmış bir zaferdi. Onun şampiyonluğu, milyonlarca bayana “mümkün” kavramını tekrar tanımlattı. Karimi, sadece bir atlet değil, birebir vakitte güçlü bir bayan hakları savunucusu. Afganistan’da bayanların okula gitme, çalışabilme ve kendi kararlarını verme haklarının ellerinden alınmasına karşı duruyor. Toplumsal medyada faal olarak bu mevzuda içerik üretiyor, takipçilerine ilham veriyor. “Benim her kas lifim, susturulmuş bir bayanın sesi” diyen Karimi, bayanları özgürleştiren her adımın, dünyayı daha yaşanabilir kıldığını savunduğunu şöyle söz etti:
”Spor salonuna her gittiğimde Afganistan’da olduğumda şu an yaptığım şeyleri yapma özgürlüğümün olmadığını hatırlıyorum. Artık özgürüm. Artık bu türlü bir baskı altında olmadığımı söylemekten memnunluk duyuyorum. Lakin birçok bayan okula gitmek üzere temel insan haklarından yararlanamıyor, bu yürek parçalayıcı. Taliban hükümeti Afganistan’da 12 yaşın altındaki kızların okula gitmesini yasakladı. Bugün Afganistan’da kız çocuklarının okula gitme imkanı yok. Yanlarında bir erkek olmadan meskenden çıkamıyorlar ve bayanlar tek başlarına hiçbir yere adım atamıyorlar. Taliban hükümeti, Amerikan askerlerinin ülkeyi terk ettiği 2021 yılından bu yana iktidara geldiğinden beri bayanlara yönelik çeşitli yasalar getirdi.”
Roya Karimi ve eşi Kamal Celaleddin
‘SADECE BİKİNİMİ VE DIŞ GÖRÜNÜMÜMÜ GÖRMELERİ YANLIŞ’
Royan şu anda 27 Kasım’da başlayacak olan Dünya Atletizm Şampiyonası’na hazırlanıyor. Roya daha evvel Stoperiet Open Turnuvası’nda altın madalya kazanmıştı. Rekabetçi bu spor karşılaşmasında sıklıkla bakılan kriterler ortasında kıyafet, yarışmacıların nasıl göründüğü ve saç biçimi yer alır. Bu müsabaka, Kuzey Avrupa’nın çeşitli ülkelerinden atletlerin katıldığı yarışlarından biri olarak biliniyor. Yarışmadaki performansı, onu herkesin bildiği bir isim haline getirdi. Roya, Norveç’te tanıştığı Afganistanlı ikinci eşi Kamal Celaleddin tarafından da desteklendiğini lisana getiriyor. Kamal da dövüş sanatları mesleğini seçmiş ve o da Roya’nın hayranları ortasında. Roya, Kamal’ın kendisine olan takviyesini takdir ederek “Kamal’ın dayanağı bana bu sporda büyük işler başarma konusunda itimat verdi” dedi.
Roya’nın bu başarılı hayatına karşın, Afganistan’daki ailesi onu desteklemedi. Bunlar üzerine Roya, “Daha yeterli bir geleceği ve kendim olabilmeyi seçtim. Toplumsal medya hesaplarımda, birçok vakit vefat tehditleri içeren tenkitler alıyorum. İnsanların yalnızca, bikinimi ve dış görünümü görmeleri yanlış. Bunun gerisinde, yılların eforu ve acısı var” diyerek hislerini lisana getirdi.
Sosyal medyada yüz binlerce bireye ulaşan Karimi, idman görüntüleri, motivasyonel konuşmalar ve günlük ömründen kesitler paylaşıyor. Paylaşımlarıyla sadece estetik bir vücudu değil, irade, azim ve tekrar doğuşu temsil ediyor. Roya Karimi’nin öyküsü, sırf Afganistanlı bayanlara değil, dünyanın dört bir yanındaki tüm bayanlara ‘asla geç değil’ bildirisini veriyor. Bir çocuk gelinin, bir sığınmacının, bir annenin, nasıl bir dünya şampiyonuna dönüşebileceğini gözler önüne seren bu hayat hikayesi, hem toplumsal normlara hem de içsel kaygılara karşı kazanılmış bir zafer. Toplumsal medyada paylaştığı bir bildiride, “Bir Afgan bayan olarak Avrupa Şampiyonası’nda yarışmak yalnızca ferdî muvaffakiyet ile ilgili değil, mahzurları aşmakla ilgili. Bu hem sporda hem de hayatta. Hepimiz hayal kurma, sonları zorlama ve duyulma hakkını hak ediyoruz” diye yazdı.
