Duygu Erdoğan / İSTANBUL – Restoranlarda yüzde 80 oranını geçen kartlı ödemeler nedeniyle ‘bahşiş’ konusunda yaşanan karışıklık gündemden düşmüyor. Mevcut durumda kartlı ödemede bahşiş ‘servis ücreti’ üzere isimler altında alınabiliyor. Lakin bu formda alındığında iş yeri yararı içinde yüzde 40-55 ortasında vergi kesintileri meydana geliyor. Esasen hayli düşen bahşişler, bir de kartlı ödemede nasıl tahsil ediyeceği ve ne oranda alınacağı karmaşası nedeniyle giderek azalıyor.
Gelir Yönetimi Başkanlığı’nın bölüm paydaşları teklifleriyle şekillendirdiği çalışmaya nazaran, hesabı ödeyenlere bahşişin de kartlı olarak ödenmesi önerilecek, bu durumda kayıt altına bahşiş olarak girecek ödemeler yüzde 10 vergi kesintisiyle çalışanların hesabına geçecek. Daha evvel gündeme gelen çalışma üzerinde yeni görüşler alınarak güncelleniyor.
‘Yanlış anlaşıldı’
Çalışma geçen yıl kamuoyu gündemine geldiğinde ‘ekstra vergi alınacak’ algısı oluştuğunu belirten bölüm temsilcileri, ancak kayıt altına alınacak ve çalışan hesabına geçecek ödemelerin mevcuttaki vergi yükünü azalttığını vurguluyor. Yaptıkları çalışma tasarısının ‘yanlış anlaşıldığını’ belirten bölüm paydaşları; kartlı ödemelerde mevcut durumdaki kesintinin çalışanlar tarafından da istenmediğini yeni çalışmanın her taraf için olumlu karşılandığını söz ettiler.
‘Kazançları eritti’
Daha evvel bahse ait açıklamalarını internet sitesinde yayınlayan Turizm, Restoran Yatırımcıları ve Gastronomi İşletmecileri Derneği (TURYİD) tarafından yurt dışında da bahşiş ödemelerinin istekli olarak kartlı yapıldığı ve buna nazaran oranlar belirlenerek karttan çekildiği hatırlatıldı. Açıklamada, bölüm olarak Gelir Yönetimi Başkanlığı’ndan uzunca bir müddettir şahsen talep edilen, kredi kartı ile bahşiş ödenmesi yasal düzenlemesinin kesim çalışanlarıyla birlikte destekledikleri söz edildi. Buna nazaran, şu açıklama yapıldı:
“Tamamen gönüllülük aslına dayalı olarak, çalışandan alınan hizmeti mükafatlandırmak maksatlı armağan kapsamında verilen bahşiş kredi kartı yoluyla ödenmesi durumunda mevcut yasalar çerçevesinde fakat hesap pusulalarında yer alan ‘servis ücreti’ namı altında mümkün ve bu durumda da fiyatın tarifi içinde kıymetlendirilmek zorunda, buna bağlı olarak da yüzde 55’e varan kesintiler sonrası çalışana aktarılan servis fiyatı hak edişi çok azaldı ve bu durum çalışanların alın teri olarak gördükleri yararlarını eritti. Yeni düzenlemeyle birlikte müşteriler için mecburî bir ödeme olmaktan çıkacak olan bahşiş sadece yüzde 10’luk bir vergi kesintisi sonrası çalışanlara aktarılacak.”
‘Yüzde 50 artabilir’
Tüm Restoran ve Turizmciler Derneği (TÜRES) de düzenleme üzerinde çalışırken, kıymetli bir çalışan ağını temsil ediyor. TÜRES’ten yapılan açıklamada, “Bahşişle alakalı geçtiğimiz yıl meclis gündeminde yer almasını istediğimiz yasa teklifi maalesef makûs bir algı ile meclise gelemedi. İşçi, patron, sendikalar ve devlet bunu istiyor. Bu işle bir arada bilhassa kayıt dışı kayıt altına alınıyor. Günümüzde artık her şey kredi kartlarıyla ödeniyor. Biz bunu bahşişe döndürerek hem kesimimizdeki çalışanlara daha fazla kazandırmak, hem de nitelikli işçinin bölümden ayrılmasının önüne geçmek istiyoruz” denildi. Yapılan açıklamada bahse ait şu örnek verildi: “Örneğin 1000 liralık hesaba, 100 TL bahşiş bırakıyorsanız bunun yalnızca yüzde 40’ı yani 40 TL’si çalışanın cebine giriyor. Ancak şayet bu yasa çıkarsa bu oran yüzde 10 olacak ve çalışan kazanacak. Yani 1000 liraya 100 TL bahşiş bırakıldığında, çalışanın cebine 90 TL girecek. Yasanın, çalışanların bahşişini en az yüzde 50 artıracağını öngörüyoruz.”
