6.2’lik zelzele büyük sarsıntının habercisi mi? Prof. Dr. Şükrü Ersoy’dan kıymetli açıklamalar
Ersoy’un açıklamalarının satır başları söyle;
Marmara’nın içindeki sarsıntı kıtalararası bir sorun yaşatır. Bizi sahiden sekteye uğratır. Beka sorunu olduğuna katılırım. Bundan sonra İstanbul’da sarsıntı olmayacak demek çok tehlikeli. Hiç mi tarih okumuyorsunuz? Bizim bahtımız bunlar daima yazılmış, çizilmiş. O devirdeki yıkımdan büyüklüğünü biz anlıyoruz.
Bu tarihi gerçeklerden bakarak zelzele gerçeğini küçümsemek, sadece halka sempatik gözükmek için bu türlü bir telaffuz geliştirmek gerçek değil. 6.2 zelzelesi İstanbul sarsıntısıydı yaşandı bitti demek çok çok tehlikeli.
ZEMİN TESİRİ VE İVME
Burada ivme kıymeti küçük. 5 şiddetinde etkiledi. Halbuki 2023 zelzeleleri 11 şiddetinde etkiledi. İvme ve zeminsel faktörler çok değerli. Zelzele dalgalarının tesirli olmasını sağlayabilir. Ovanın tabanı zelzele dalgalarını yavaşlatır. Olağandan daha tesirli olmaya başlar. 2023’te bu oldu esasen, binayı zorlayıp hasar vermesine tesirli oldu. Zelzelenin büyüklüğü tesirlidir demek yanlış olur. Kentsel dönüşümün başlama tarihi 2012. Zelzeleler sizi beklemiyor biraz daha süratli olmamız lazım. Yıkılabilecek binalar 300 bin civarında.
Depremler sizi beklemiyor. İstanbul’da 1 milyonun üzerinde konut var. Bunlardan kimileri çok riskli ve çabucak yıkılmalı. Bu afetlerin en makus yanı kaos. 6.2 beşerler dışarıda. Dışarıda olanların meskenleri makûs de değil fakat endişe var.
ARTIÇLAR NE KADAR SÜRECEK?
Kırılmaya aday 4 fay modülü var. Toplam uzunluğu 120 km’li geçiyor. Bu aktivite 2019 yılındaki 5.8’in olduğu yerde gerçekleşti. 3.9 ile bir evvel sonra 6.2 oldu. Artıçların olması geriyordu ve oluyor. Ancak dünkü aktivitede bir tane ayrıcalık var; 4.3 büyüklüğündeki sarsıntı tam Kumburgaz fayının en doğu ucunda oldu. Şöyle yorumlamak gerekiyor, zelzelenin olduğu yerde gerilim boşalıyor lakin yanlara tansiyon transferi yapıyor. Batıda Tekirdağ fayı var doğuda Avcılar fayı var. Şayet tranfsfer olduysa yeni bir aktivite başlayabilir. Bir soru işareti koyduk. 4.3 sarsıntısının artçılarını izlemek lazım. Küçük zelzeleler doğuya yanlışsız gidiyor mu ona bakmak gerekiyor. Tekrar Kumburgaz fayı üzerinde 3 küsür faylar gelişti bu âlâ bir şey. 4.3 yıkıcı bir zelzele değil, olağan sayılabilir. Geliştiği nokta enteresandı.
‘ALÇAK KAT TERCİH EDERİM’
17 katlı bir sitede otruyorum. 17 katlı bir sitede oturuyorum. Bizim sitede 2 bin 500 kişi falan yaşıyor. Maltepe’de oturuyorum. Beşerler sokağa çıkıp toplandıklarında bile değerli bir alanı işgal ediyorlar. Derem haritalarının riski açısından Maltepe’yi çok riskli görürler. Bu kıyı kısmı için gerçek lakin öteki kesim için yanlışsız değil. Ancak ben peysaz açısından bakıyorum, daha alçak katlı yeri tercih ederim.
Bir plansızlık var İstanbul’da. Gökdelenler dolu. Gökdelenler şimdi büyük sarsıntıya karşı imtihan vermediler. Bunun örneğini Myanmar’daki deprem gösterdi. 1100 km ilerde Bangkok kentinde 45 katlı bina yıkıldı.
Detaylar geliyor…
